Τα πρώτα αυτοκίνητα στην Ελλάδα και το πρώτο τροχαίο ατύχημα

Στις 4 Μαρτίου του 1907, και γύρω στις 11:30 το πρωί, τα αυτοκίνητα του βουλευτή Φθιώτιδας Νικόλαου Σιμόπουλου και του πρίγκιπα Ανδρέα, παππού του Καρόλου της Αγγλίας, κοντραρίστηκαν στην επαρχιακή τότε οδό Συγγρού.

Ο Σιμόπουλος προσπέρασε το αυτοκίνητο του πρίγκιπα και χωρίς να το καταλάβει βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στην 25χρονη Ευφροσύνη Βαμβακά, μητέρα δύο ανήλικων παιδιών, που περνούσε εκείνη τη στιγμή τον δρόμο. Η γυναίκα φοβήθηκε και προσπάθησε να τρέξει προς το απέναντι πεζοδρόμιο, χωρίς όμως να τα καταφέρει. Αδυνατώντας να την αποφύγει, το όχημα πέρασε πάνω από την άτυχη γυναίκα, ενώ το ίδιο έκανε και το αυτοκίνητο του πρίγκιπα Ανδρέα, τελικά σκοτώνοντας την.

Τον θάνατο της Βαμβακά, του πρώτου θύματος τροχαίου στη χώρα, χρεώθηκε ο βουλευτής Σιμόπουλος, με κατηγορία για “φόνο εξ’ αμελείας”, παρόλο που πηγές υποστηρίζουν ότι στην πραγματικότητα την είχε σκοτώσει ο πρίγκιπας, ο οποίος όμως προστατεύτηκε από τη βουλευτική του ασυλία.

Όπως ήταν αναμενόμενο, το τραγικό περιστατικό συγκλόνισε την αθηναϊκή κοινωνία και έγινε πρώτο θέμα στις εφημερίδες, που ανέφεραν χαρακτηριστικά: “Επτά αυτοκίνητα κυκλοφορούν και θρηνούμε θύματα… Φανταστείτε τι θα γίνει αν γίνουν εβδομήντα!”. Και δεν είχαν άδικο.
Οι επτά ιδιοκτήτες των αυτοκινήτων της πρωτεύουσας κλήθηκαν άμεσα την επόμενη μέρα από τον διοικητή της Αστυνομίας, ο οποίος τους έκανε αυστηρές παρατηρήσεις και συστάσεις για να οδηγούν με προσοχή στους δρόμους της πόλης και με ταχύτητα όχι μεγαλύτερη των 10 χιλιομέτρων.

Οι αντιδράσεις διάφορων επαγγελματικών ομάδων, που χρησιμοποιούσαν ιππήλατα οχήματα, οξύνθηκαν έντονα μετά το δυστύχημα. Ήδη οι πρώτες κινητοποιήσεις του 1899 είχαν αναστείλει προσωρινά τη χρήση των αυτοκινήτων ως μέσων δημόσιας συγκοινωνίας στην Αθήνα, ενώ μεγάλη σχετική απεργία είχε γίνει και το 1905, όταν μια ξένη εταιρεία εκδήλωσε ενδιαφέρον να τις αναλάβει.

Τον Νοέμβριο του 1907, μετά την ίδρυση της Ελληνικής Εταιρείας Εκμεταλλεύσεως Αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούσε αυτοκίνητες άμαξες για τη μεταφορά εμπορευμάτων από το τελωνείο στην πόλη, πραγματοποιήθηκε νέα κινητοποίηση από τους κατόχους ιππήλατων αμαξών. Έκαναν πορεία με τις οικογένειές τους από το Θησείο μέχρι την Πλατεία Συντάγματος καταθέτοντας σχετικό ψήφισμα στον Διάδοχο, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να κλείσει τελικά τα αυτοκίνητα της εταιρείας σε ένα αμαξοστάσιο στην οδό Ξενοφώντος.

Εκτός από τους αμαξηλάτες, τους λεμβούχους και τους καραγωγείς, η παρουσία των αυτοκινήτων ήταν ανεπιθύμητη και από τους κατασκευαστές κάρων, σελών και σαμαριών, τους πεταλωτές, τους σιδηρουργούς, τους εμπόρους ζώων και τους παραγωγούς ζωοτροφών. Αντιλαμβανόμενοι ότι τα επαγγέλματα τους θίγονταν άμεσα από την καθιέρωση των νέων οχημάτων, αντέδρασαν έντονα και αποφασιστικά.

Εξαιτίας αυτών των αντιδράσεων, αποτράπηκε η επέκταση του σιδηρόδρομου μέχρι το λιμάνι το 1908-09, καθώς και η χρήση αυτοκινήτων στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας μέχρι το 1912.

ANNA MAΡΙΑ ΚΕΚΑ