Ποιες υπερτιμολογήσεις; Ποιο σκάνδαλο; Ποια Novartis;

Με μια είδηση που χαρακτηρίστηκε «βόμβα» έγινε γνωστό ότι ο εισαγγελέας Εφετών και επικεφαλής της νέας Οικονομικής «υπερ»-Εισαγγελίας, Χρήστος Μπαρδάκης, ζήτησε την άμεση ολοκλήρωση της έρευνας για τους Δημήτρη Αβραμόπουλο και Αδωνι Γεωργιάδη σχετικά με την εμπλοκή τους στο σκάνδαλο Novartis. Ο κ. Μπαρδάκης μάλιστα, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του, έθεσε «εύλογο» όριο δύο μηνών στους εισαγγελείς που ανέλαβαν μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο να αναγνώσουν και να διερευνήσουν το περιεχόμενο πολλών χιλιάδων σελίδων της ογκωδέστατης δικογραφίας. Με το επιχείρημα της παρατεταμένης «ομηρίας» των δύο πολιτικών από το 2017, οπότε και άρχισε να ξετυλίγεται το μεγάλο κουβάρι της δράσης της φαρμακευτικής εταιρείας, ο κ. Μπαρδάκης ζήτησε την επίσπευση της έρευνας όσον αφορά τα δύο αυτά πρόσωπα.

Είχαν προηγηθεί ανάλογο αίτημα του υπουργού Αδ. Γεωργιάδη αλλά και συνεχείς πιέσεις, κυρίως μέσω των μηνύσεων των πολιτικών των οποίων τα ονόματα αναφέρονται στη δικογραφία. Οι ίδιοι μηνυτές πολιτικοί άσκησαν αφόρητες, σχεδόν απειλητικές, πιέσεις προκειμένου να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Αυτές οι πιέσεις δεν απέδωσαν, μια και η Δικαιοσύνη δεν επέτρεψε στην περίπτωση αυτή να τρωθεί το κύρος της και να παραβιάσει τον νόμο. Φυσικά αυτό που θα χαρακτήριζε κανείς βόμβα θα ήταν το να ολοκληρωθεί κάποτε και στην Ελλάδα η δικαστική έρευνα, να φτάσει (αν φτάσει) το οικονομικό σκάνδαλο με ονοματεπώνυμα στα δικαστήρια και να κληθεί η εταιρεία να αποζημιώσει το Δημόσιο για τις αθέμιτες τακτικές κερδοφορίας, δωροδοκιών κ.λπ. Αυτό θα ήταν όντως βόμβα!

Αντ’ αυτού στην Ελλάδα οι περίπλοκες διαδρομές ενός μεγάλου σκανδάλου (ακόμα και η -προ Ελένης Τουλουπάκη- εισαγγελέας Διαφθοράς Ελένη Ράικου είχε παραιτηθεί καταγγέλλοντας ότι ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα την πίεζαν για την υπόθεση Novartis) με διεθνείς επιπτώσεις σε πολλές χώρες που πλήρωσαν τα υπερτιμολογημένα φάρμακα, μετατράπηκε αρχικά σε «υπόθεση» Novartis και στη συνέχεια σε σκευωρία με τη σύμφωνη γνώμη της κυβέρνησης, του ΚΙΝ.ΑΛΛ. και των φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ. Οι δικαστικοί λειτουργοί που ανέλαβαν τη διερεύνηση σκανδάλου είτε συκοφαντήθηκαν και λοιδορήθηκαν είτε παρέμειναν στάσιμοι στις προαγωγές είτε μηνύθηκαν από τους φερόμενους ως εμπλεκόμενους και μετατράπηκαν ακόμα και σε ενόχους για «σκευωρία».

Οι πρόσφατες εξελίξεις
■ Προηγήθηκε της «βόμβας» Μπαρδάκη, στις 8 Σεπτεμβρίου, η αθωωτική απόφαση του Συμβουλίου Εφετών (με πρόταση του εισαγγελέα Εφετών Γιώργου Οικονόμου) για τον αντεισαγγελέα Ιωάννη Αγγελή σχετικά με το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος μετά τη μηνυτήρια αναφορά της πρώην εισαγγελέως κατά της Διαφθοράς Ελ. Τουλουπάκη. Θυμίζουμε ότι ο κ. Αγγελής ως εποπτεύων τότε την Εισαγγελία Διαφθοράς είχε αρνηθεί να παραλάβει κρίσιμα στοιχεία της υπόθεσης από τους εκπροσώπους της αμερικανικής Δικαιοσύνης στην περίφημη συνάντηση της Βιέννης.

Τα στοιχεία αυτά δεν αφορούσαν κάποιο στικάκι -όπως αναφέρουν συνεχώς τα ΜΜΕ- αλλά μεταξύ άλλων συγκεκριμένο τραπεζικό λογαριασμό πολιτικού το όνομα του οποίου περιέχεται στη δικογραφία. Την ποινική διαδικασία εναντίον του Ι. Αγγελή κίνησε ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών Σπ. Παππάς. Σημειώνεται ότι ο Ι. Αγγελής στο μεταξύ είχε προαχθεί σε αντεισαγγελέα και είχε οριστεί επιθεωρητής του Πρωτοδικείου! Ο ίδιος με συνεχείς αναφορές στο παρελθόν και πρόσφατες πολλαπλές και πρόδηλα αντιφατικές καταθέσεις έχει καταφερθεί εναντίον συναδέλφων του, ενώ ανέσυρε από το αρχείο τις μηνύσεις των πολιτικών που ο ίδιος είχε προηγουμένως αρχειοθετήσει.

■ Εκείνο όμως που φαίνεται να διαφεύγει -εν μέρει και δικαιολογημένα- στον εισαγγελέα Χρ. Μπαρδάκη και στο Συμβούλιο Εφετών που αποφάσισε την αθώωση είναι η απόλυτη απραξία του υπουργού Δικαιοσύνης Κ. Τσιάρα μετά τη διαβίβαση στον ίδιο του πολυσέλιδου πορίσματος του αντιπροέδρου του ΣτΕ Μ. Πικραμένου («Το πόρισμα Πικραμένου για Ι. Αγγελή αγνοείται;», «Εφ.Συν.» 29.6.2021). «Ξεχάστηκε» από τον υπουργό που όφειλε αμελλητί να το διαβιβάσει στον αρμόδιο εισαγγελέα και φαίνεται ότι εκδόθηκε η αθωωτική απόφαση από το Συμβούλιο, χωρίς να εκτιμηθούν τα στοιχεία των συμπερασμάτων του ΣτΕ. Θεωρητικά αυτό θα αποτελούσε ακόμα και αιτία αναίρεσης, δεδομένου ότι στο πόρισμά του ο Μ. Πικραμένος ζητά την άσκηση πειθαρχικής δίωξης εναντίον του Ι. Αγγελή, αφ’ ενός λόγω «υπέρβασης των ορίων ελέγχου» που επέδειξε κατά την άσκηση της τρίμηνης εποπτείας του στην Εισαγγελία Διαφθοράς και αφ’ ετέρου για «τις επεμβάσεις του κατά τη συνάντηση της Βιέννης με τους Αμερικανούς στις 4.12.2018, κατά την οποία υπερέβη την εποπτική του αρμοδιότητα, ασκώντας αποφασιστική αρμοδιότητα επί του επίμαχου ζητήματος της συζήτησης, καθ’ υποκατάσταση της εισαγγελέως Διαφθοράς». Παραμένει λοιπόν το ερώτημα: Τι ακριβώς έπραξε ο υπουργός που είχε και την πλήρη αρμοδιότητα;

■ Αγνωστη επίσης παραμένει η τύχη των συνολικά τριών πολυσέλιδων πορισμάτων των Ειδικών Ελεγκτών Επιθεωρητών που πραγματοποίησαν συστηματική έρευνα για το σκάνδαλο και τις ευθύνες δημόσιων και κρατικών παραγόντων.

Το πρώτο πόρισμα είχε κατατεθεί ήδη επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ενώ το δεύτερο, του οποίου η τύχη αγνοείται, όπως και του τρίτου, ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στις εισαγγελικές αρχές επί κυβέρνησης Ν.Δ. Μάλιστα, σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, εκεί υπάρχουν καυτές νέες καταθέσεις και πολλά επιβαρυντικά στοιχεία, ενώ οι εισαγγελείς Διαφθοράς είχαν στα χέρια τους και στοιχεία μετά τις δικαστικές συνδρομές της Δικαιοσύνης άλλων χωρών. Σύμφωνα με τα πορίσματα αυτά, υπάρχουν βεβαιωμένες υπερτιμολογήσεις όχι μόνο ενός (για το οποίο έχουν ήδη ασκηθεί διώξεις κατά του Αν. Λοβέρδου) αλλά πάνω από 10 φαρμάκων της εταιρείας, με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για τα ποσά ζημίας του Δημοσίου. Θυμίζουμε ότι τα αμέτρητα στοιχεία που είχαν παραδοθεί από το κατασχεμένο υλικό προκειμένου να τα εξετάσει και να γνωμοδοτήσει η ειδική υπηρεσία της ΕΛ.ΑΣ. χρειάζονταν χρόνια για να ελεγχθούν. Αγνωστη παραμένει και η τύχη αυτών των στοιχείων.

Ενώ όμως ο κ. Μπαρδάκης ζητάει γρήγορες διερευνήσεις από τους εισαγγελείς για τους πολιτικούς, δεν μοιάζει να εκδηλώνει βιασύνη για τα καυτά πορίσματα και για το πέρας της διερεύνησης. Με βάση μόνο το πρώτο πόρισμα, «για όλη την περίοδο που ελέγχθηκε (1.1.2006 έως 15.7.2014) προέκυψαν οι ανεξέλεγκτες υπερτιμολογήσεις στα φάρμακα και οι αθέμιτες πρακτικές φαρμακευτικών εταιρειών. Αυτή ήταν η βασική αιτία αφαίμαξης του ΕΟΠΥΥ και κατασπατάλησης των δημόσιων πόρων για το φάρμακο. Τα συγκοινωνούντα δοχεία Υπουργεία – Επιτροπές Τιμολόγησης Φαρμάκων (ΕΤΦ) – Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης (ΕΣΔΥ) – ΕΟΦ – ΣΦΕΕ – Φαρμακευτικές Εταιρείες λειτουργούσαν σαν ατμομηχανή που αντί για πετρέλαιο έκαιγε δημόσιο χρήμα» («Εφ.Συν.» 24.2.2020).

■ Ηδη βέβαια τα πράγματα είχαν πάρει έναν πολύ συγκεκριμένο δρόμο όταν οι αρεοπαγίτες αποφάσισαν να προκρίνουν και να υιοθετήσουν εν μέσω κυβερνητικών και μιντιακών πανηγυρισμών την αντικειμενικά ελλιπή έκθεση Ζαχαρή (βασισμένη κυρίως σε δημοσιεύματα), αντί της διεξοδικής και νομικά τεκμηριωμένης έκθεσης Σοφουλάκη. «Το πόρισμα του δεύτερου αντεισαγγελέα κ. Σοφουλάκη δεν… άρεσε, μια και διαπιστώνει όχι μόνο την ανυπαρξία ποινικών ευθυνών των εισαγγελέων Διαφθοράς, αλλά και τις βαρύτατες ευθύνες των Ράικου και Αγγελή, όπως και των προσώπων που πρωταγωνίστησαν στο μεγάλο σκάνδαλο της Novartis και ήδη κρίνονται ως ύποπτοι σε όλες τις δικογραφίες» («Δύο δικαστικά πορίσματα, ένα αδιέξοδο», «Το απόλυτο δικαστικό αλαλούμ», «Εφ.Συν.» 16.7.2020 και 17.7.2020). Θυμίζουμε ότι ο αντεισαγγελέας Δημήτριος Δασούλας, που ασκούσε τότε καθήκοντα εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, αποφάσισε να συνενωθούν όλα τα τμήματα της έρευνας για τους δικαστικούς χειρισμούς στην υπόθεση Novartis και είχε αναθέσει το σύνολο των ερευνών στους δύο αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου, τον Ευάγγελο Ζαχαρή και τον Λάμπρο Σοφουλάκη. Ο κ. Σοφουλάκης μετά την παράδοση του πορίσματός του κινδύνεψε ακόμα και να ενοχοποιηθεί από τον κ. Αγγελή.

Με τον τρόπο αυτό η χώρα μας, που καθόριζε τις τιμές των φαρμάκων και για άλλες χώρες, είναι μάλλον η μοναδική που δεν έχει ακόμα βάλει στο σκαμνί τους πρωταίτιους για την αφαίμαξη του ΕΟΠΥΥ, ούτε έχει ακόμα επιβάλει πρόστιμα στη Novartis. Αντίθετα, πριν ακόμα ολοκληρωθεί η δικαστική διερεύνηση, έχει καταλήξει σε ενοχοποίηση δικαστικών λειτουργών που διερεύνησαν το σκάνδαλο, σε τιμωρητικές συμπεριφορές, σε υποβιβασμούς ελεγκτών που συνέταξαν τα πορίσματα, στη μετατροπή του οικονομικού σκανδάλου σε πολιτική σκευωρία, στη «θεοποίηση» ανθρώπων που έπαιρναν από κρίσιμα πόστα τις αποφάσεις αλλά και κατηγορουμένων που μετατράπηκαν σε πειστικούς μάρτυρες και στην πλήρη απαξίωση όσων προσπάθησαν να συμβάλουν στη διαλεύκανση του σκανδάλου.

ΕΦ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ