ΠΛΥΝΤΗΡΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΩΝ ΜΕ ΟΘΟΝΗ!

Διαφημίσεις & πλύση εγκεφάλου

Ο Έρικ Κλαρκ (Erir Clarke) έχει πει ότι όσο περισσότερο βομβαρδιζόμαστε από διαφημίσεις τόσο λιγότερο τους δίνουμε σημασία, αλλά παρ’ ό λα αυτά τόσο περισσότερο επηρεαζόμαστε απ’ αυτές. Στην εποχή μας ο καταιγισμός από διαφημιστικά μηνύματα είναι ατελείωτος και διαρκής. Η παραγωγή αυτών των διαφημιστικών μηνυμάτων γίνεται με επιστημονικό τρόπο και η εμβέλεια τους είναι πλέον παγκόσμια.

Μια προσεκτικότερη ματιά στο περιεχόμενο τους θα ανακαλέσει στην μνήμη μας ολόκληρα βράδια πλήρους τηλεοπτικού παραλογισμού όπου άνδρες και γυναίκες μιλούν για την δυσκοιλιότητα τους, την κακή τους αναπνοή, τις σωματικές τους οσμές, τους πόνους στην πλάτη τους, την δυσπεψία τους και μια ατελείωτη γκάμα ψυχοσωματικών ασθενειών μπροστά σε εκατομμύρια τηλεθεατές.

Οι γυναίκες στις διαφημίσεις παρουσιάζονται σαν νευρωτικές ανεγκέφαλες νοικοκυρές που σκοπός της ζωής τους είναι η λευκότητα της μπουγάδας τους, η ανακάλυψη του καθαριστικού που θα απαλλάξει την κουζίνα τους από τους λεκέδες, τα μικρόβια και τις μυρωδιές και το μεγαλύτερο κλισέ απ’ όλα, ο αγώνας τους για να αποκτήσουν ένα πραγματικά «βελούδινο» χαρτί υγείας.

Τα τηλεοπτικά διαφημιστικά καλλιεργούν εμμονές με την σταυροφορία τους για την αναζήτηση της χαμένης καθαριότητας και την εξαφάνιση της βρωμιάς κάθε είδους – από λάσπη και λίγδες, από μούχλα, από φαγητό, από γλυκά, από παιδιά, από άνδρες, από σκύλους, από γάτες, στο σώμα, στο στόμα, στα μαλλιά, στα ρούχα, στο πάτωμα, στο χαλί, στους τοίχους, παντού.

Στην αγορά διατίθενται χιλιάδες προϊόντα που υπό σχονται να μας απαλλάξουν από τη βρωμιά: Αφαιρετικά της μούχλας, κατσαριδοκτόνα σπρέι, δολώματα, απολυμαντικά, «παπιά» για την τουαλέτα, καθαριστικά για το μπάνιο, οδοντόκρεμες, διαλύματα και το τελευταίο φοβερό προϊόν για τη στοματική υγιεινή: Οδοντότσιχλες.
Η λευκότητα είναι άλλο ένα ισχυρό διαφημιστικό όπλο στον πόλεμο της πλύσης εγκεφαλου.

Οι διαφημίσεις μας λένε πως θα έχουμε τα λευκότερα λευκά, πως θα κάνουμε τον νιπτήρα και την τουαλέτα να αστράφτουν από καθαριότητα. Η λευκότητα έχει γίνει συνώνυμη με την αγνότητα, την καθαρότητα και την κοινωνική επιτυχία. Τρώμε λευκή ζάχαρη, λευκό ψωμί και πίνουμε λευκό γάλα.

Σε τελική ανάλυση όμως, οι περισσότεροι από εμάς δεν σκεφτόμαστε όταν ψωνίζουμε, ότι τα προϊόντα που επιλέγουμε και αυτά που αφήνουμε στο ράφι ανήκουν -έτσι κι αλλιώς – στην ίδια εταιρεία.

Όσο αυξάνονται μέρα με τη μέρα, τα προϊόντα και οι μάρκες στα ράφια, άλλο τόσο μειώνονται οι εταιρείες πίσω από τις μάρκες με τις συγχωνεύσεις και τις αγορές μικρότερων εταιρειών από τις μεγαλύτερες».

Το αποτέλεσμα είναι ο σχηματισμός ολιγοπωλίων. Ο καταναλωτές που δελεάζονται απο διαφημιστικά να κάνουν το «καλύτερο» για την οικογένειά τους διαλέγουν συνήθως τα «επώνυμα» προϊόντα λίγων εταιρειών.

Παρά τις αμέτρητες διαφημίσεις για φαινομενικά ανταγωνιστικές μάρκες ή προϊόντα όπως τα απορρυπαντικά και τα αναψυκτικά, τα περισσότερα από αυτά παράγονται από δυο ή τρεις εταιρείες.

Τα ολιγοπώλια εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι μπορούν να αυξήσουν τα νούμερα των πωλήσεων αν συσκευάσουν το ίδιο προϊόν με διαφορετικά ονόματα και το πλασάρουν σε διαφορετικό αγοραστικό κοινό.

Οι παρασκευάστριες εταιρείες προϊόντων για τα μαλλιά είναι ένα άλλο καλό παράδειγμα της πληθώρας των προϊόντων που υπάρχουν στην αγορά.

Υπάρχουν προϊόντα που ξεμπερδεύουν, εμπλουτίζουν, θρέφουν και δίνουν λάμψη στα μαλλιά. Σαμπουάν και κοντίσιονερ για μωρά, για παιδιά, για εφήβους, για άνδρες, για γυναίκες, για τους «δραστήριους ανθρώπους», για τους ηλικιωμένους, για την τριχόπτωση, για τα βαμμένα μαλλιά, για μαλλιά με περμανάντ, για σγουρά ή ίσια μαλλιά, για ξηρά, για λιπαρά, για κανονικά ή τέλος για μαλλιά με πιτυρίδα.

Τα περισσότερα σαμπουάν περιέχουν μια οργανική καθαριστική βάση. Μερικά περιέχουν βότανα που δεν κάνουν τίποτα, αλλά μυρίζουν ωραία. Άλλα περιέχουν αλεσμένα λέπια ψαριών που κάνουν το σαμπουάν να έχει «μαργαριταρένια» όψη.

Άλλα πάλι είναι ενδεδειγμένα για «θεραπεία» σε κεφάλια που είναι απολύτως υγιή. Κάποια, σε έναν κόσμο που υπάρχει ακόμα το πρόβλημα της έλλειψης τροφής, περιέχουν πρωτεΐνη, επειδή κολλάει στο εξωτερικό περίβλημα της τρίχας και την κάνει να φαίνεται πιο χοντρή.
Πάντως, είναι μόνο απορρυπαντικό με διαφορετικό περιτύλιγμα και μάρκετινγκ.

Πλύση εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου

Η απορρόφηση μπροστά από την οθόνη έστω και για ένα βράδυ προκαλεί υπερφόρτωση στον εγκέφαλο. Το βραδινό τηλεοπτικό πρόγραμμα έχει διαφημιστικά διαλείμματα κάθε πέντε λεπτά διάρκειας 30, 60, 90 ή ακόμα και 120 δευτερολέπτων.

Η πληθώρα των πληροφοριών που δέχονται οι τηλεθεατές σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα τους κάνει να χαζεύουν την οθόνη με βλέμμα κενό, καθισμένοι στον καναπέ ή στο κρεβάτι έτοιμοι να βυθιστούν σε λήθαργο.

Έτσι ακριβώς έχει προβλεφθεί ότι πρέπει να είναι η αντίδραση τους αυτήν την μεταβατική φάση της σταδιακής βύθισης στον ύπνο το υποσυνείδητο είναι πιο ευάλωτο και δεκτικό στην υποβολή. ‘Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί σας παίρνει ο ύπνος μπροστά στην τηλεόραση;

Οι τηλεθεατές γίνονται παθητικοί δέκτες, ακόρεστοι καταναλωτές περιπλανώμενοι από το ένα εμπορικό κέντρο στο άλλο ψωνίζοντας, ψωνίζοντας, ψωνίζοντας…

Μαζικά προγραμματισμένοι, μιμούνται τις παροδικές μόδες και τους ρόλους που επιβάλουν τα μέσα με την απατηλή ελπίδα ότι «ως διά μαγείας» θα γίνουν αγαπητοί, αξιοσέβαστοι, δημοφιλείς και επιθυμητοί στο άλλο φύλο. Αγέλες που αναπαράγουν ψυχανα καστικές, νευρωτικές, συμπεριφορές σαν φυσιολογικές εκδηλώσεις της ανθρώπινης φύσης.

Το κράτος εκμεταλλεύεται – όλο και περισσότερο – κι αυτό με την σειρά του την δύναμη της τηλεόρασης. Παρακινεί τους πολίτες να μην οδηγούν μεθυσμένοι, να φορούν την ζώνη ασφαλείας, να αγοράζουν κρατικά ομόλογα, να προτιμούν τις υπηρεσίες του τάδε κρατικού οργανισμού, να μην κάνουν χρήση ναρκωτικών, να πληρώνουν τους φόρους τους, να δέχονται κυρώσεις λόγω ‘κρίσεων’.

Οι κυβερνήσεις, με την διαφήμιση, περνούν την εικόνα που θέλουν προς το κοινό, μια εικόνα ελκυστική, «ανθρώπινη» και κοινωνικά ευαίσθητη. Οι διάφοροι κρατικοί φορείς βέβαια διαθέτουν χρήματα – όχι όμως πάντοτε αρκετά – για να πληρώσουν αυτήν την εικόνα, οπότε εξασκούν την φαντασία τους επινοώντας «διαφορετικούς» τρόπους πληρωμής των ΜΜΕ που προβάλλουν τις διαφημιστικές καταχωρήσεις του.

Τηλεόραση & παιδιά

Η τηλεόραση είναι ένα πολύ καλό υποκατάστατο της μπέιμπι σίτερ. Ηρεμεί τα παιδιά όσο τίποτα άλλο. Τα περισσότερα παιδιά (και οι μεγάλοι) ξέρουν απ’έξω όλες τις διαφημίσεις, επειδή τις ακούν συνέχεια. Η πλύση εγκεφάλου ξεκινά από πολύ νωρίς με τα κινούμενα σχέδια και τα παιδικά «εκπαιδευτικά» προγράμματα.

Ένα ρουά ματ του μάρκετινγκ είναι η δημιουργία κινουμένων σχεδίων βασισμένων σε παιχνίδια που κυκλοφορούν στην αγορά. Η τηλεόραση δεν προβάλλει μόνο διαφημιστικά αλλά και ολόκληρες σειρές κινουμένων σχεδίων που ζωντανεύουν τα παιχνίδια και εξάπτουν την παιδική φαντασία.

Η τηλεόραση απορροφά όλο τον χρόνο και καταστρέφει την επικοινωνία. Οι παππούδες μας ήξεραν τους διπλανούς τους, τους ανθρώπους στο παρακάτω τετράγωνο και πιθανότατα ολόκληρη την γειτονιά. Με την πρόσληψη πανομοιότυπων παραστάσεων καταστρέφεται η ιδιαίτερη και ξεχωριστή προοπτική του κάθε ενός από εμάς.

Η τηλεόραση δεν καλύπτει όλες μας τις αισθήσεις. Όσο περισσότερο απομονωνόμαστε, τόπο περισσότερο ξεθωριάζουμε και γινόμαστε όμοιοι μεταξύ μας. Υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ταύτιση στις συνήθειες, στα γούστα, στις δραστηριότητες και γενικά στον τρόπο ζωής. Όλοι προγραμματιζόμαστε από την ίδια μηχανή.

Σαν κυρίαρχο μέλος της οικογένειας, η τηλεόραση υποδεικνύει τα πρότυπα σύμφωνα με τα οποία τα αληθινά μέλη μιας οικογένειας αξιολογούν το ένα το άλλο..

Δυστυχώς, οι τηλεοπτικές οικογένειες του τότε και του τώρα γίνονται ασυναίσθητα δεκτές ως πραγματικές οικογένειες ή ως υποδείγματα για το πως θα έπρεπε να είναι οιπραγματικές οικογένειες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το «ψυχαγωγικό» πρόγραμμα της τηλεόρασης εκπαιδεύει εκατομμύρια τηλεθεατές στις ανθρώπινες αξίες και στις ανθρώπινες σχέσεις με έναν πιο αδιόρατο αλλά περισσότερο μόνιμο τρόπο από την κοινωνικοποίηση και την εκπαιδευτική διαδικασία στο σχολείο.