ΜINDHUNTER : LOMBROSO & CRIMINAL PROFILING

ΜINDHUNTER : LOMBROSO & CRIMINAL PROFILING

Συγγραφή-επιμέλεια κειμένου:
Μαρία-Φιλομήλα Κερεμέζη
Εκπαιδευτικός, MSc Forensic Psychology, Mέλος του ΚΕ.ΜΕ

Όταν ο ψυχίατρος James Brussel, κλήθηκε την δεκαετία του ’50 από την αστυνομία της Νέας Υόρκης, να ανακαλύψει τα χαρακτηριστικά του “Mad Bomber” που έβαζε αυτοσχέδιες βόμβες σε διάφορα σημεία της πόλης, τότε η τεχνική του profiling ξεκίνησε να διαμορφώνεται. Τέλη του ’70, όταν και είχαν άνθιση οι έρευνες σχετικά με τους εγκληματίες και το έγκλημα, οι πράκτορες της Συμπεριφορικής Μονάδας του FBI, ανέπτυξαν την τεχνική του profiling μέσα από τις συνεντεύξεις με γνωστούς ανθρωποκτόνους.

Το ενδιαφέρον των ερευνητών, αλλά και του κόσμου, στρέφεται ακόμα περισσότερο προς στο αντικείμενο αυτό, μετά την έκδοση των βιβλίων συνταξιούχων και πρώτων profiler του FBI (John Douglas, Robert Ressler), στα οποία στηρίχθηκε και το σενάριο διάσημων κινηματογραφικών ταινιών (Silence of Lambs, Hannibal). Έτσι, ο όρος «criminal profiling» έχει γίνει πλέον σήμερα ιδιαίτερα δημοφιλής για το ευρύ κοινό, κυρίως λόγω αυτών των ταινιών και τηλεοπτικών εκπομπών, όπως το “Criminal Minds”, ενώ η σειρά «Mindhunter» στο NETFLIX, αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, τη σπουδαιότερη εκδοχή του…
Βασισμένη στο αυτοβιογραφικό βιβλίο Mind Hunter: Inside the FBI’s Elite Serial Crime Unit των FBI agents John E. Douglas and Mark Olshaker, η σειρά ακολουθεί στην ουσία τη γέννηση του πορτραίτου, την αρχή της εγκληματολογίας : το περίφημο profiling. Τα «παιδιά» του Cesare Lombroso, θεμελιωτή του ρεύματος του ποσιτιβισμού στην εγκληματολογία, έφτασαν την ανάλυση του εγκληματία σε ένα επίπεδο που όλα φαίνονται απλά, κατανοητά και εύκολα.

Ο Holden Ford, είναι ένας ιδιαίτερα χαρισματικός πράκτορας, που θέλει να ξεφύγει από το κομμάτι της διαμεσολάβησης, και να βάλει το όνομα του σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό για το έργο των συναδέλφων του, και κατ΄επέκταση για την κοινωνία. Μαζί με τον Bill Tench ξεκινούν συνεδριάσεις με διαβόητους δολοφόνους, που δεν χρησιμοποίησαν απλές μεθόδους στα θύματα τους. Ήταν βίαιοι, ήταν κυριαρχικοί, ήθελαν να επιβάλλουν την εξουσία τους και έκαναν προβολές χαρακτηριστικών της μάνας τους ή ενός προσώπου, που τους καταπίεζε, σε άλλους.

Και ιδού ευθύς αμέσως ένα κομμάτι της λομπροζικής χορείας, τουτέστιν, η φυσιογνωμική. Και αυτή του εγκληματία, αλλά και εκείνη του θύματος. Τίθεται στο πρώτο κιόλας επεισόδιο το ερώτημα: « ο εγκληματίας γεννιέται ή γίνεται;», και η εύρεση απάντησης μοιάζει βασανιστική για τον Ford.

Μια από τις πρώτες θεωρίες που σημάδεψαν την εγκληματολογία είναι αυτή, που ανέπτυξε ο Ιταλός γιατρός και θεμελιωτής της ιταλικής θετικιστικής σχολής, Cesare Lombroso. Επηρεασμένος από την επιστήμη της Ανθρωπολογίας και την εξελικτική θεωρία του Darwin, διατύπωσε την άποψη ότι «οι εγκληματίες είναι άτομα, τα οποία δεν ακολούθησαν όλη την εξελικτική διαδικασία και έμειναν σε βιολογικά προγενέστερα στάδια».

Αυτός ήταν και ο λόγος που δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν στην κοινωνία και άρχισαν να παραβιάζουν τους νόμους. Ο εκ γενετής εγκληματίας, σύμφωνα με τον Lombroso, ήταν ένα υπάνθρωπο είδος του homo sapiens και, μάλιστα, μπορούσε να επισημανθεί πριν προχωρήσει στην εγκληματική πράξη, καθώς έφερε ορισμένα κληρονομικά στίγματα (μορφολογικά-ανατομικά, βιολογικά-λειτουργικά και ψυχολογικά).

Στην σειρά παρακολουθούμε σε ένα από τα επεισόδια, έναν καθηγητή κοινωνιολογίας να εξηγεί στους φοιτητές τα διάφορα είδη εγκληματιών που ξεχώρισε ο Lombroso. Πρόκειται για τους παράφρονες εγκληματίες, τους ηθικά παράφρονες, τους από πάθος και τους περιστασιακούς εγκληματίες. Στους τελευταίους συμπεριέλαβε και τους ψευδό-εγκληματίες, τους εγκληματοειδείς, τους από συνήθεια, τους επιληπτοειδείς και τους λανθάνοντες.

Τα υπόλοιπα επί της μικρής οθόνης!