ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ 21 ΜΑΪΟΥ

Ο σπουδαίος Αθηναίος φιλόσοφος Πλάτωνας (427-347 π.Χ), μαθητής του Σωκράτη, ίδρυσε το 388 π.Χ. περίπου την Ακαδημία, την πρώτη μεγάλη φιλοσοφική σχολή της αρχαίας Αθήνας. Στην Ακαδημία εφαρμόστηκε ένα οργανωμένο σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα σπουδών κάλυπτε ποικίλους επιστημονικούς τομείς και συνέβαλε στην ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης. Διδάσκονταν οι μαθηματικές επιστήμες, που ο Πλάτωνας θεωρούσε ως τις μόνες πραγματικές επιστήμες, και η φιλοσοφία, την οποία θεωρούσε ύψιστη επιστήμη.

Ο Πλάτωνας πίστευε πως οι αισθήσεις προσφέρουν μόνο κατώτερη εμπειρική γνώση. Αντιλαμβανόταν ως σκοπό της επιστήμης την πορεία προς την ανώτερη γνώση των αφηρημένων νόμων που διέπουν τον κόσμο. Αυτά τα δύο επίπεδα γνώσης αντιστοιχούν στους δύο κόσμους που πρότεινε ο Πλάτωνας στην ονομαστή «θεωρία των Ιδεών»:

Αισθητός κόσμος: Είναι μεταβαλλόμενος. Όσα υπάρχουν σε αυτόν δεν είναι αληθινά• είναι ατελείς αντανακλάσεις των ιδανικών προτύπων που υπάρχουν στον κόσμο των Ιδεών. Συνεπώς, κατά τον Πλάτωνα, η εμπειρία που μας προσφέρουν οι αισθήσεις στον αισθητό κόσμο δεν συνιστά πραγματική γνώση.
Κόσμος των Ιδεών: Οι «ιδέες» είναι αιώνιες και αμετάβλητες. Αντιπροσωπεύουν την αλήθεια και είναι τα πρότυπα των πραγμάτων του αισθητού κόσμου. Αυτό τον ανώτερο κόσμο, την Aλήθεια και τη γνώση του αγαθού προσεγγίζουν μόνο οι φιλόσοφοι με τη διανοητική έρευνα και τη λογική σκέψη (ορθός λόγος).
Ο Πλάτωνας υιοθέτησε τη διαλεκτική μέθοδο στη διδασκαλία της φιλοσοφίας, που θεωρούσε αγωγή της ψυχής (ψυχαγωγία). Πίστευε πως σκοπός της φιλοσοφικής παιδείας ήταν η δημιουργία πολιτικών φιλοσόφων, δηλαδή πολιτών-διανοουμένων, που θα οδηγούσαν σε μια ηθική και πολιτική αναγέννηση. Αυτοί θα κατείχαν ηγετικό ρόλο στην προσπάθεια συγκρότησης μιας ιδανικής πολιτείας, μιας πόλης-κράτους που θα λειτουργούσε οργανωμένα και εύρυθμα. Αυτό το όνειρό του, ωστόσο, ο Πλάτωνας δεν το είδε ποτέ να πραγματοποιείται…